قوله : لنفسه باذنه : ضمير در [ نفسه ] بعبد و در [ باذنه ] به سيّد راجع است . قوله : او ملكه ايّاها : ضمير فاعلى در [ ملكه ] به سيد و ضمير مفعولى آن بعبد عود كرده و مرجع ضمير [ اياها ] زوجه مىباشد . قوله : بعد شرائها له : ضمير در [ شرائها ] به زوجه و در [ له ] به عبد راجعست . قوله : فان قلنا بعدم ملكه : يعنى عدم ملك العبد . قوله : فكالاوّل : مقصود اين است كه همچون فرع اوّل نكاح باقى است . قوله : فبقيت كما كانت : ضميرهاى مؤنث به زوجه عبد راجع است . قوله : على ملك البايع : در فرضى كه عبد همسر خود را از مالكش خريده باشد . قوله : او السيد : در فرضى كه مولاى عبد همسر وى را پس از خريدن به او تمليك كرده باشد . قوله : و ان حكمنا بملكه : يعنى ملك عبد . قوله : كما لو اشترى الحرّ زوجته الامة : ضمير در [ زوجته ] به حرّ راجع بوده و [ الامة ] صفت است براى [ زوجه ] . قوله : و استباح بضعها بالملك : ضمير در [ استباح ] به حرّ و ضمير در [ بضعها ] به زوجه راجع است . متن : ( أما المبعض فإنه ) بشرائه لنفسه ، أو بتملكه ( يبطل العقد قطعا ) لأنه يجزئه الحر قابل للتملك و متى ملك